ارسال دستورالعملهای ستاد احیاء امر به معروف ( تاریخ درج : ۱۹ اردیبهشت ۱٣۹٠ )

بسمه تعالی  

قابل توجه اعضاء محترم اتحادیه صنف سازندگان کلیشه و لیتوگراف ، مهرو پلاک و چاپ اسکرین

 



با سلام

      احتراماً، تصویر نامه شماره 57/8/848 مورخه 89/12/11ستاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر به همراه متن احادیثی از ائمه اطهار ( س ) جهت اطلاع ارسال می گردد.

     تأمین زندگی خویش و تهیه امکانات مورد نیاز امت اسلامی وظیفه ای بزرگ و مقدس است که روش ها و انواع گوناگون دارد . خداوند، آسمان و زمین و دریا را در خدمت بشریت قرار داده و امکانات مورد نیاز او و تمام موجودات زنده را بی دریغ و فراوان آفریده است . کشاورزی ، ماهیگیری وصیادی ، معدن ، دام پروری و پرورش طیور ، صنعت و تجارت و خدمات دیگر    هر کدام بخشی از انسان ها را بخود مشغول ساخته و نیازهای فردی و جمعی آنان را برآورده می سازد. فعالیت های گوناگون اقتصادی وقتی در چهارچوب قوانین الهی و بر اساس فطرت و اخلاق انسانی انجام شود ، همه محترم و ارزشمند است و نوعی کسب حلال و عبادت محسوب می شود .

    قرآن کریم در آیه 168 سوره بقره ، همه انسان ها را به بهره برداری حلال و مشروع از امکانات زمین فرا می خواند و از     پیروی گام های شیطان بر حذر می دارد و او را دشمن آشکار انسان معرفی می کند .داد و ستد و تجارت و فعالیت های بازرگانی هم یکی از راه های معقول و مقبول و شیوه های محترم و مقدس برای تأمین زندگی خود ، خانواده و امت اسلامی است . راههای تأمین معاش انسان ها متفاوت است امام صادق ( ع ) در حدیثی چنین فرموده است :

من الناس من رزقه فی التجاره و منهم من رزقه فی السیف و منهم من رزقه فی لسانه

     روزی برخی مردم از راه تجارت و برخی از طریق شمشیر ( دفاع و فعالیت های نظامی و انتظامی ) و روزی برخی از راه زبان    ( آموزش و تبلیغ و اطلاع رسانی و فعالیت های علمی است . امام صادق ( ع ) به یکی از بازرگانان که لباس می فروخت و تصمیم داشت به دلیل بی نیازی مالی ، دست از داد و ستد بردارد ، چنین فرمود : اذا یسقط رأیک و لا یستعان بک

     اگر بازرگانی را رها کنی ، از صاحب نظر بودن خارج می شوی و نمی توان در کارها از تو استفاده کرد . تجارت فقط فایده اقتصادی ندارد بلکه در دل آن فوائد فرهنگی و اجتماعی فراوان نهفته است بازاریان مؤمن می توانند خود و دیگران را تأمین کنند و در جامعه اسلامی نقش مثبت و مؤثر و اجتماعی داشته باشد و در امور فرهنگی و سیاسی اثر گذار باشند . روزی امام   صادق ( ع ) احوال معاذ ( کرباس فروش ) را پرسید ، گفتند : تجارت را ترک کرده است . حضرت فرمود : این کار شیطانی   است . هر کس دست از تجارت بردارد ، دو سو عقل او تباه می شود مگر نمی داند ، کاروانی از شام بر مدینه وارد شد پیامبرخدا ( ص ) از آن چیزهایی خریداری نمود و آن را فروخت و سودی به دست آورد و از این راه دین خویش را پرداخت نمود . وقتی پیامبر بزرگوار اسلام و دیگر انبیاء و اولیای الهی اهل بازرگانی وتجارت و داد و ستد بوده اند ، جایگاه معنوی و ارزش مشاغل بازرگانی و بازار بیشتر روشن می شود تجارت و داد و ستد با هدفی مقدس و برانگیزه تأمین روزی حلال برای خود و خانواده و کمک به اهداف اقتصادی امت اسلامی صورت می گیرد نوعی عبادت و از برترین انواع آن است .

   در حدیث نبوی ( ص ) آمده است که : عبادت هفتاد بخش و برترین آن طلب روزی حلال است .

در اندیشه اسلامی نگاه به بازار فقط نگاه اقتصادی نیست بلکه نگاه فرهنگی است درسخن امام صادق ( ع ) چنین آمده است که : التجاره تزید العقل : تجارت عامل افزایش عقل است

      در نگاه دیگر حضرت می فرمود :  ترک التجاره تنقص العقل : دست برداشتن از داد وستد مایه کاهش خردمندی  است .

حضور در بازار قدرت ، تفکر و خردمندی انسان را افزایش  می دهد ، آگاهی ها ، تجارب ، اطلاعات و علومی که انسان از    طریق تجارت به دست می آورد بسیار ارزشمند است . در فرهنگ اسلامی ، داد وستد اقتصادی ، راهی به سوی تجارت الهی و به دست آوردن فضل و نعمت های بیکران خدا است . عبادت وتجارت دو روی یک سکه اند یکی ، نیازهای معنوی و اخروی انسان را تأمین می کند و دیگری برای فراهم آوردن نیازهای مادی و جسمی انسان می کوشد و اگر بر اساس وظیفه الهی و رعایت اولویت ها انجام شود فعالیت تجاری هم ، نوعی عبادت محسوب می شود . انسان در جهان در یک سه راهی قراردارد:

1-عبادت                 2- تجارت                  3- سرگرمی

       سرگرمی ها ، انسان را از ( عبادت) و ( تجارت ) باز می دارد و ( تجارت ) انسان  را از عبادت و یاد خدا غافل می سازد و آنچه که باید بر کل زندگی انسان پرتو افکند ، یاد خدا و هماهنگی انسان با برنامه های الهی است . این صدای خداست که از قرآن بگوش می رسد : یا ایها الذین آمنوا اذا نودی للصلاه من یوم الجمعه فاسعوا الی ذکر ا... و ذروالبیع ذلک خیر لکم ان کنتم تعلمون : هان ای مؤمنان وقتی در روز جمعه آوای نماز بر آمد بسوی یاد خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید این برای شما بهتر است اگر بدانید .

      قرآن یادآوری می کند که وقتی نماز پایان یافت در زمین پخش شوید و از فضل الهی بجویید و خدا را بسیار یاد کنید ، باشد که رستگار گردید .

      در آیه سوم همین سوره جمعه ، قرآن عملکرد دو گروه را مورد انتقاد قرار می دهد ، کسانی که وقتی زمینه ( تجارت )و سرگرمی فراهم می شود ، شتابانه به سوی آن می دوند و به سخن پیامبر گوش نمی دهند و حال آنکه نعمت های الهی هم از تجارت بهتر است و هم از سرگرمی و خداوند بهترین روزی بخش است .

 در یک تحلیل دقیق ، عبادت نوعی تجارت با خداوند متعال است و داد و ستد در بازار ، تبادل پول و کالا با بندگان او .

     انسان همانگونه که برای زندگی شرافتمندانه به خرید و فروش نیاز دارد برای تأمین زندگی جاوید خویشتن باید با خداوند متعال داد و ستد داشته باشد . داد و ستد های جوامع انسانی بارها ، ضرر و زیان داشته و گاه ، با از دست دادن اصل سرمایه همراه است ولی در تجارت انسان با خداوند هیچگاه ضرر و زیانی در کار نیست و انسان گاهی دو برابر ، گاهی ده برابر ، گاهی صد برابر و گاهی بی اندازه و فوق تصور سود می برد .

     به این آیه قرآن دقت کنیم ( ان الذین یتلون کتاب ا... و اقاموا الصلوه و انفقوا مما رزقنا هم سرا و علانیه و یرجون تجاره لن تبلور )

         آنان که کتاب خدا را تلاوت می کنند و نماز را به پا می دارند و پیدا و پنهان از آنچه روزی آنان کردیم ، انفاق می کنند امید تجارتی دارند که هرگز به زیان پایان نمی یاید . خداوند پاداش کامل هر کار نیک را می پردازد و علاوه بر مزد تلاش    انسانها ، از فضل و کرم خود بدان می افزاید او براستی ( غفور و شکور ) است .

        سرمایه از او ، سلامت از او ، بازار از او ، راهنمایی از او ، خریدار از او ، در عین حال به کسانی که طبق فرمان او به کسب و کار مشغول شوند ، سود می دهد ، پاداش می بخشد ، از لغزش ها می گذرد و تمام کارهای خوب را به احسن وجه جبران  می نماید.

 کرم بین و لطف خداوندگار     گنه بنده کرده است و او شرمسار

      بازاریان مسلمان رسالتی سنگین و الهی بر دوش دارند که موفقیت در آن با سعادت دنیا و آخرت آنان و امت اسلامی ارتباط نزدیک دارد .

      تجارت در فرهنگ اسلامی باید ها و نبایدهایی دارد ، که اگر رعایت شود سرنوشت فرد و جامعه و دنیا و آخرت انسان را دگرگون می سازد . در قرآن کریم و سخنان معصومین ( ع ) بایدها و وظائفی برای داد و ستد کنندگان مسلمان در زمینه های زیر یاد آوری شده است : - تجارت و نماز جمعه و جماعت   - تجارت و یاد خدا    - تجارت و صدقه     - تجارت و پرداخت    وجوه شرعی      - تجارت و صداقت       - تجارت و شجاعت     - تجارت ودقت در ثبت و ضبط اسناد    - تجارت و دین شناسی و فقاهت       - تجارت و انصاف و عدالت     - تجارت و امانتداری      - تجارت و رضایت طرفین    - تجارت و دعا ونیایش

      رعایت ( تقوا ) و ( حمایت از محرومان ) و ( ارتباط با خدا ) سه اصل هم حاکم بر بازار اسلامی است . بازاریان مؤمن در خرید و فروش و همه فعالیت های زندگی خدارا در مظر می گیرند . و از مشاهده هر گونه منکر در جامعه اسلامی احساس مسؤولیت و درد و رنج می کنند ، در حمایت از نیازندان و حقوق واجب و مستحب مالی با دقت و سرعت می کوشند و همیشه در امور زندگی بر خدا اعتماد دارند و از او کمک می خواهند و او را روزی رسان می دانند .

     در عصر نبوی و روزگار معصومین ( ع ) بسیار از یاران آن بزرگواران بازاری بوده اند ، لقب های تمار ، سمان ، بیاع، صراف ، فراء ، شحام ، سراج و امثال آن نشان می دهد که بسیاری از راویان حدیث و شاگردان عترت نبوی ( ص ) شغل هایی چون خرما فروشی ، روغن فروشی ، خرازی و صرافی و پشم فروشی و زمین فروشی و آرد فروشی داشته اند و در عین حال با یاد گرفتن اندیشه و نشر معارف اهل بیت ( ع ) فرهنگ اسلامی را تا اقصا نقاط جهان گسترش داده اند .

     در جریان انقلاب اسلامی ، بازار های کشور نقش بارز و شایسته ای ابقا کرده اند و با حمایت مالی و اعتصاب وارتباط منظم با مرجعیت و رهبری انقلاب ، کمر نظام سلطنتی را شکستند ، هنوز خاطره شهیدان بازار مانند حاج مهدی عراقی ، سید اسدا... لاجوردی و مجاهدان حاج حسین رحانی ، حاج آقا مقصودی و دیگر بازاریان فداکار در خاطره ها می درخشد و در اسناد انقلاب اسلامی فراوان به چشم می خورد .

       امام خمینی ( قدس سره ) در نخست دیدار رسمی با گروهی از بازاریان در تاریخ 11/3/1358 شمسی ، در عین قدر دانی از زحمات و تلاش بازاریان ، نکات ارزشمندی را یادآوری کردند که مطالعه مجدد آن برای نسل جوان بازار ، آموزنده است و نگاه بنیان گذار انقلاب اسلامی به بازار و انتظار امام از بازاریان را نشان می دهد .

سخنرانی امام در جمع گروهی از بازاریان

     (( در همه انقلاباتی که در ایران حاصل شده است ، بازار ، یکی از کانونهای بسیار مؤثر بوده است در پیشرفت و در انقلاب تنباکو بازار سهم بزرگی در پیشرفت داشته است و در انقلاب مشروطیت هم همین طور در این انقلاب هم که صد در صد اسلامی است و بازار صددر صد اسلامی است وفاداری بازاریها به واسطه اینکه مخلوط نبوده اند با یک ایده های دیگر یک سهم بسیار بزرگی است ؛ بذا بازار مبدأ برکات است و باید باشد .

     در همه امور سیاسی ، امور اسلامی ، امور اجتماعی ، این بازار است که می تواند یک تحولاتی را ایجاد کند الان خوب   اینطور صحبت هایی که می شود که یک دسته ای از آن اشخاص ( بازاریان ) .... ( می خواهند ) یک سوء استفاده هایی بکنند ، این بازار است که می تواند جلوی این را بگیرد ، بازار خودش باید جلوی این اشخاصی که برای سوءاستفاده خودشان را مهیا کرده اند بگیرد . نمی گویم که بروند بزنند ، چه بکنند بروند یک نفر آدمی که می بینند دارد اجحاف می کند به این مستمندان این فقرا که جانسانرا داده اند خونشان را داده اند حالا هم ضعیفند این را اگر فرض کنید که یک چند نفر نشانداری که در بازار هست ، قرار بگذارند این بازاری ها ، یکی یکی بروند سلام بکنند ، به اینها بگویند (( آقا این کار را نکن )) اگر در یک روز هزار نفر آدم برود به یک نفر بگوید« آقا نکن ! این کار خلاف انصاف است » این کار پیشرفت می کند .

حکایت امام خمینی (ره ) از استاد شاه آبادی در نهی از منکر

خدا رحمت کند شیخ ما مرحوم آقای شاه آبادی را رضوان ا... علیه ایشان به من فرمود که : « در آن زمان شدت ، مقابل منزل ما یک دکانی باز شد که مثل اینکه چیزهای خلاف می فروخت ، دکان بدی باز شد . من به رفقایم گفتم که شما یکی یکی بروید نهیش کنید . یک روز قریب دویست نفر ، یکی یکی صبح رفتند : « سلام علیکم !و علیکم السلام ! آقا این دکان اینجا مناسب نیست » این رد شد ، یکی دیگر آمد . تا عصر حدود دویست نفر رفتند به این آدم گفتند تمام شد . برچید بساطش را .

     این نهی وقتی مکرر شد در روح انسان تأثیر می کند . یکی بگوید ممکن است خوب تأثیر کمی بکند دنبالش یکی دیگر برود بگوید : «آقا نکن این کار را ،این انصاف نیست . این مردم خونشان را داده اند و حالا شما دارید آنها را در مضیقه می گذارید . این بیچاره ها نمی توانند اینطور اجناس بخرند » اکر بنا بگذارند این جوانهای بازار و آن محترمین بازار بروند پیش آنها یکی یکی از اینها و نهیشان کنند بگویند نکنید اگر دریک روز ، مثلاً عده زیادی بروند و با ملابمت بسیار به آنها بدون اینکه کلمه تندی ، زبری ، گفته بشود ، همان نهیش بکنند و همان طوری که خدا فرموده است که نهی بکنید مردم را امر بکنید مردم را نهیش بکنند .... این تأثیر می کند .

می تواند بازار ؛ اگر همت بکنند دوستان بازاری می توانند با همین نصیحت ، با همین نرم گویی ، با همین نهی ، جلوی اینها را بگیرند . این بهتر همین است که خود بازار اشخاصی که یک فردی خلاف می کند .... به طور دوستانه بهشان بگویند آقا نکنید این کار را این ممکن است در آنها انشاءا... تأثیر بکند و یک بازاری بشود ، بازار اسلامی همان طوری که در یک برهه ای از همین نهضتی که واقع شد ، یک حس تعاون بسیار عجیب پیدا شد در مردم .))

                                                                                                                               و من ا...التوفيق  

                                                                                                                رئيس اتحاديه حسن قاسمی